امروز: چهارشنبه 24 مرداد ماه 1397 مصادف با 15 / 8/ 2018
من نمی خوابم که خوابش رو ببینم، من کار می کنم تا بدستش بیارم.
زمانی فرا میرسد که باور میکنی همه چیز به پایان رسیده است و این تازه آغاز است
موفقیت ساده است - کار درست را به روش درست و در زمان درست انجامش بدهید.

آیا «ماک» هنوز سلطان جاده های ایران است؟

 

مجله مه شکن - اگرچه شواهد نشان می‌دهد که سیستم حمل و نقل در ایران قبل از جنگ جهانی دوم توسط کامیون‌های تجاری زیادی از جمله «جمس»، «دوج فدرال»، «وایت» و «والفرانس» انجام می‌شد؛ اما «ماک»ها نقش ویژه‌ای در این سیستم داشتند و در کنار کامیون‌هایی مثل «بوزینگ»، «گرام» و «ماگیروس‌ها»، به قدرت‌نمایی در جاده‌های ایران می‌پرداختند و استقامت آنها باعث شده بود که سری کامیون‌های آمریکایی در جاده‌های ایران طرفدار بیشتری داشته باشند و این استقبال از کامیون‌های امریکایی تا پایان جنگ جهانی ادامه داشت.

بعد از جنگ جهانی با توجه به اینکه ایران محلی برای تردد متفقین بود، همزمان کامیون‌های آمریکایی مثل «ماک»، «استودبیکر» و «دوج» نیز در تعداد بالاتر نسبت به قبل به ایران وارد شدند.

این کامیون‌ها بیشتر در بنادرجنوبی و مرز جلفا به امر انتقال کالا برای متفقین مشغول بودند و با پایان یافتن جنگ دوم جهانی شماری از این کامیون‌ها در کمپ‌های متفقین باقی مانده و در نهایت توسط عوامل آنها به فروش رسیدند.

بدین ترتیب با پایان جنگ سلطه کامیون‌های قدیمی در ایران تا حدی دچار خدشه شد و کامیون‌های «ماک» چه در دوران پیش از جنگ و چه بعد از جنگ جهانی، همواره توانسته بودند با کسب رتبه بالاتر نسبت به دیگر خودروهای آمریکایی، گوی سبقت را ربوده و به بازیگری قوی در عرصه حمل و نقل ایران بدل شوند.

در ابتدای ورود «ماک دیزل» به ایران، این کامیون‌ها به دلیل تبلیغات منفی درباره ایجاد بیماری سل از طریق دوده با استقبال چندانی مواجه نشد؛ اما با گذشت زمان و رنگ باختن این تبلیغات در نهایت «ماک» قدرتمند توانست در بازار ایران دوام آورده و با شایستگی رقبای خود را عقب بزند.

نخستین «ماک»ی که در ایران به طور رسمی به کارگرفته شد، ماک مدل ۱۹۴۲ بود که به «ماک جنگی» یا «ماک سوسماری» معروف بود. این کامیون در آن زمان به دلیل استاندارد نبودن جاده‌های ایران و فقدان باسکول، تنها کامیونی بود که بارهایی به وزن ۳۰ تن را روی ۱۰ چرخ حمل می‌کرد. استقبال شدید از این کامیون به سرعت باعث شد تا جای پای «ماک» در ایران محکم شود و حتی مدل‌های کار کرده آن از کشورهای عربی همسایه وارد ایران شود. در این میان افرادی که توانایی مالی بیشتری داشتند، ترجیح می‌دادند کامیون خود را به شرکت سازنده سفارش داده و محصول نو و جدید را از طریق کشورهای اروپایی و به‌طور ویژه هلند دریافت کنند.

«ماک»های زیر قرمز

نسل بعدی «ماک»ها در سال‌های ۱۹۴۸ و ۱۹۵۱میلادی وارد ایران شدند. این سری از «ماک»ها که به «زیر قرمز» معروف بودند، توانستند خاطره خوشی در ذهن ایرانی‌ها بگذارند. داشتن شاسی، اکسل و پوسته دیفرانسیل و باک قرمز عمده ویژگی این کامیون‌ها بود.

نسل بعدی «ماک»های وارداتی که اصلاح شده مدل ۱۹۵۱میلادی بودند، ۳ سال بعد یعنی در سال ۱۹۵۴میلادی وارد بازار شد. در این سری تغییراتی در موتور، گیربکس و اکسل کامیون داده شده و روی این کامیون، سیستمی که بعدها به نام «ماک» ثبت شد، تعبیه شده بود. این سیستم که موسوم به «ترمودا» بود، با باز و بسته کردن شبکه جلوی رادیاتور باعث افزایش عمر و کارآیی موتور می‌شد. اکنون بعد از گذشت ۵۰ سال، مشابه آن در ماشین‌های سواری استفاده می‌شود.

«ماک»های ۲۰ دنده!

در سال‌های ۱۹۵۶میلادی «ماک» سری «بی» وارد ایران شد. این کامیون‌ها مجهز به «توربو شارژ»، گیربکس ۲۰ دنده، اکسل، دیفرانسیل‌های سنگین استرلینگ و کابین معروف به تخم‌مرغی بودند. سیستم ۵ محوره تریلی‌کش ۱۸ چرخ که تا سال ۱۹۵۹میلادی تولید می‌شد هم از ویژگی‌های ماک جدید بود. این مدل در بین کامیون‌داران به «نشکن» معروف بود. در سال ۱۹۶۰میلادی مدل اتاق تخم‌مرغی با گلگیرهای تخم‌مرغی توسط شرکت «کاوه کار» وارد ایران شد که تا سال ۱۹۶۶میلادی تولید می‌شد.

 از سال ۱۹۶۷میلادی کمپانی «ایران کاوه» وارد صحنه شد و به ساخت یا درواقع مونتاژ این کامیون‌ها در ایران پرداخت. «ماک» در این دوره در ایران به اوج رسید.

در ابتدای کار و به دلیل نبودن امکان تولید اتاق و گلگیر و کاپوت مدل روز، اتاق تخم مرغی و گلگیر تخت ۱۹۵۷ روی شاسی و موتورهای ۲۲۰ اسبی سوپر شارژدار استفاده شد و در سال ۱۹۶۸میلادی با ورود امکانات تولید و پرس اتاق‌های روز، شرکت «ایران کاوه» در ایران اقدام به سوار کردن کابین‌های معروف به «کاوه‌ای» و گلگیرهای آهنی روی همان شاسی کرد. البته در این دوران (در سال‌های ۱۹۷۵-۱۹۷۴میلادی) با توجه به تولید کم و تقاضای زیاد، تعدادی «ماک» هم به صورت بی‌دماغ و بادماغ وارد ایران شد که در این بین شایعاتی مبنی بر ایمن نبودن «ماک»های بی‌دماغ در زمان تصادف، باعث شد این مدل در ابتدا چندان مورداستقبال قرار نگیرد، هرچند با گذشت زمان و اثبات کارآمدی‌های آن، این مدل جای خود را بین رانندگان ترانزیت ایران باز کرد. مدل دماغ‌دار این کامیون‌ها آز امریکا و به صورت مونتاژ وارد ایران می‌شدند. این سری که دارای کابین‌های شیک و فرمان تلسکوپی و چراغ پلیسی (استفاده همزمان از نور بالا و پایین) بودند، از همان ابتدا موردتوجه قرار گرفتند و شرکت‌های نفت و نیرو هوایی هم در این دوران اقدام به سفارش کامیون‌های «ماک» با توجه به نیاز خود کردند و به «ماک»های شرکت نفت و «ماک»های نیروی هوایی معروف شدند.

«ماک»های بعد از انقلاب

از سال ۱۹۷۹میلادی و همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی تولید و ورود این نوع کامیون‌ها متوقف شد، تا اینکه در سال ۱۹۹۰میلادی تعداد کمی ماک بی‌دماغ از کانادا وارد ایران شد که تعدادی در تملک شخص و تعدادی در تملک متروی تهران قرار گرفت. این کامیون‌ها با موتور ۳۶۰ اسبی خود و گیربکس‌های فولر ۹ دنده و سیستم تعلیق ۴ دست فنر ویژه حمل بار با سرعت زیاد در قیاس با رقبای داخلی و خارجی خود برتری زیادی داشتند. در سال ۱۹۹۴میلادی بار دیگر تعدادی «ماک» با دماغ نو از دوبی به ایران وارد شد که با ظاهری جذاب و موتوری به قدرت ۴۵۰ اسب بخار و کابین مجهز و سیستم تعلیق معروف به «قیچی فنر» برای حمل بارهای به نسبت سنگین مناسب بودند. حضور «ماک» در ایران از سال‌های میانی دهه ۹۰میلادی متوقف شد و پس از آن هیچ خبری از ساخته‌های این شرکت آمریکایی در جاده‌های ایران نبود.

«ماک»هایی با میل‌لنگ فابریک!

«ماک»ها با وجود داشتن عمر طولانی در ایران، هنوز هم با قیمت‌های مناسب خرید و فروش می‌شوند و میان همه رانندگان قدیمی و جوان هواداران بسیاری دارد، همچنین با وجود وارد شدن انواع کامیون‌های مدل بالا و پیشرفته، دارای بازار به نسبت خوبی است.

مروری بر بازار خرید و فروش و قیمت‌های «ماک» و انواع کامیون‌ها حکایت از آن دارد که مهم‌ترین نکته برای رانندگان و خریداران «ماک»ها، میل‌لنگ سالم و فابریک یا حداقل یک تراش خورده (۱۰ درصدی)، یعنی یک‌بار به تراشکاری رفته باشد، است. همچنین لاستیک بالای ۶۰ یا ۷۰ درصد باشد و برخلاف سواری‌ها که رنگ بدنه و نداشتن تصادف ملاک اول است، در خرید و فروش کامیون‌ها این نکات دارای اهمیت چندانی نیست و تعداد دفعات تراشکاری روی میل‌لنگ یک کامیون مهم‌ترین فاکتور بازار خرید و فروش انواع کامیون به‌ویژه «ماک» است.

انتهای پیام/

نظرات
* *
*
       

نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به مجله مه شکن میباشد.

طراحی و پیاده سازی توسط برآیند