امروز: جمعه 4 اسفند ماه 1396 مصادف با 23 / 2/ 2018
من نمی خوابم که خوابش رو ببینم، من کار می کنم تا بدستش بیارم.
زمانی فرا میرسد که باور میکنی همه چیز به پایان رسیده است و این تازه آغاز است
موفقیت ساده است - کار درست را به روش درست و در زمان درست انجامش بدهید.

مرا آشفته می سازد چنین آشفته بازاری

 

مجله مه شکن- تقلب و جعل در فروش کالا آفتی است که طی سال های اخیر بازارهای مختلف کشور ما را با خسارت های هنگفتی مواجه ساخته و اگر چه زیان دیدگان واقعی این وضعیت، مردم و مصرف کنندگان هستند؛ اما در نگاهی فراتر اعتبار و حیثیت بازار کشور را به خصوص در نزد شرکا و سرمایه گذاران خارجی تا اندازه زیادی مخدوش کرده است.

براساس اظهار نظر بسیاری از کارشناسان، تقریباً هیچ کشوری را در دنیا نمی توان یافت که تا این اندازه معیار های اخلاقی کسب و کار در آنها نزول کرده و با انواع تقلب، جعل و سودجویی در عرضه کالا دست به گریبان باشد.

این پدیده شوم در بازار لوازم یدکی خودرو از آنجایی که با جان و مال مردم ارتباط مستقیم دارد، اهمیتی دو چندان پیدا می کند. به عنوان نمونه یک قطعه یدکی خودرو علاوه بر آنکه از سوی کشورهای مختلف و با درجات گوناگون بی کیفیتی وارد کشور می شود، انواع تقلبی نیز دارد و یافتن قطعه اصلی و اورجینال در بازار قطعات یدکی خودرو بسیار سخت شده است.

در یک نگاه کلی، چنین به نظر می رسد که دلیل اصلی این وضعیت، عدم نظارت و کنترل دولت و نهادهای مسئول بر بازار تولید و عرضه قطعات یدکی خودرو، کاهش قدت خرید مردم و در نتیجه فراهم شدن فضای مناسب برای سودجویی فرصت طلبان است.

البته طی سال های اخیر اقدامات جسته گریخته ای برای نجات بازار قطعات وضعیت آشفته کنونی انجام شده که تهیه و نصب هولوگرام توسط برخی از شرکت های توزیع کننده قطعات از آن جمله است. "مبتکران توسعه و تجارت شناسا" یکی از این شرکت ها است که از حدود چهار سال قبل اقداماتی را برای ایجاد اطمینان در خریداران قطعات یدکی خودرو نسبت به احراز اصالت و اطمینان از کیفیت قطعات شروع کرده و در حال توسعه فعالیت های خود می باشد.

هدف اصلی این شرکت کمک به توسعه و ترویج فرهنگ درستکاری و سالم سازی محیط کسب و کار در حوزه واردات و فروش قطعات یدکی و لوازم خودرو است.

در عین حال مسئولان این شرکت تلاش می کنند تا با انجام مطالعات میدانی و پژوهش های کاربردی به ریشه یابی دلایل تقلب و جعل در بازار و یافتن راهکارهای موثر برای مقابله با آن بپردازند. گزارش زیر در همین راستا به بررسی دلایل و عوامل تقلب در تولید و عرضه کالاها می پردازد. قبل از هر چیز بهتر است با واژه "تقلب" بیشتر آشنا شوید.

 

 

تقلب چیست؟

تقلب به معنی گشتن از حالی به حالی، دگرگون شدن در کاری به سود خود و زیان دیگران، تصرف کردن و نادرستی و دغلی هم تعریف شده است. تقلب در کسب و کار به هر اقدام یا حذف اقدام عمدی می گویند که با هدف ضربه زدن به طرف معامله طراحی می شود. در اصطلاح حقوقی هم، تقلب عملی است که مقصود فاعل آن عمل، لطمه زدن به حقوق یا منافع دیگران یا نقض یک قانون است.

 

تقلب مرز نمی شناسد

دروغ و نیرنگ و قالب کردن فرع به جای اصل ازجمله صفات ناپسندیده انسانی است و به سرزمین ما یا فلان کشور و محدوده جغرافیایی هم محدود نمی شود. تاریخ جهان را به یک روایت می توان بر اساس تقلب، دورویی و ریاکاری نیز نوشت. جنگ ها؛ ترورها و کلاهبرداری های بزرگ که در کتاب های تاریخ به آنها اشاره شده، خود گویای این است که در همه جای کره خاکی هرگز جایی بدون تقلب و نیرنگ نبوده است! درباره مصداق های تقلب می توان به  فرار مالیاتی فلان فوتبالیست یا از کلاهبردار بزرگ اهل بوهمیا (منطقه چک امروزی) که به 5 زبان زنده دنیا مسلط بود و برج ایفل را به مشتری از همه جا بی خبری فروخته بود؛ اشاره کرد!

 

تقلب در سرزمین ما!

در ایران نیز با همه درویشی و خرسندی که از مردمانش سراغ داریم، کلاه برداران بزرگ کم نبوده اند! به ویژه در چند سال اخیر که روزنامه ها پر از اسامی متقلبانی است که یا کلاه از سر بانک ها برداشته اند یا بوروکراسی دولتی را دور زده و مردم را با خسارت های زیادی درگیر کرده اند!

 

اما؛ دین چه می گوید؟

همه ادیان غش در معامله را مذموم می دانند. بسیاری از مراجع بزرگ ما غش به هر شکلی را حرام دانسته اند. غش عبارت است از اظهار چیزی خلاف واقع یا پنهان کردن عیب موجود که حد شرعی بر آنها مترتب است. تولیدکنندگانی که به محصولاتشان به اصطلاح "آب می بندند" مشمول حد شرعی می شوند. بازگو نکردن عیب کالا توسط فروشنده سبب می شود خریدار، کالا را سالم تلقی ‌کند؛ زیرا کالا را نمی‌بیند و وارسی نمی‌کند تا از عیبش آگاهی یابد. بنابراین، اعلام نکردن عیب کالا توسط فروشنده و اعتماد خریدار به وی، باز هم غشّ محسوب می‌شود.

 

تقلب در کسب و کار

اکثر مردم «آدام اسمیت» را بیشتر به عنوان اقتصاددان می شناسند؛ اما کمتر کسی با این نکته آشنا است که اسمیت بیش از آنکه اقتصاددان باشد، یک فیلسوف اخلاق بوده است. او درباره اخلاق و اعتبار و البته اعتماد در کسب و کار، توصیه های فراوانی دارد و یکی از نشانه های اقتصاد سالم را "وجود اعتماد میان تولید کننده، واسطه و مشتری" می داند. اعتماد میان فعالان اقتصادی در هر حوزه ای سبب رونق می شود و مشتریان را افزون تر می سازد.

 

آیا ژن متقلب ها فرق می کند؟

علی حقیقی دکترای مدیریت فرهنگی و استاد دانشگاه درباره تقلب در بازار  می گوید: در کشور ما به دلیل ساختار ضعیف اقتصادی و نظارتی، اخلاق در کسب و کار چندان پشتیبانی نمی شود. و به همین دلیل سخت است که بگوئیم درصد زیادی از فروشندگان ما به اخلاق و صداقت با مشتری پایبند هستند. وی با اشاره به ضرورت ترمیم زیربناهای اقتصادی و نظارتی می افزاید: کاسب های ما هم از نظر اخلاقی و هم ژنتیکی با دیگر کاسبان کشورهای پیشرفته فرق چندانی ندارند. فقط در شرایطی قرار گرفته اند که کار صادقانه آنها نه تنها به چشم نمی آید؛ بلکه به علت ساز و کارهای ناسالم هرگونه صداقت ورزی در کار موجب خسارت های جبران نشدنی می شود. یعنی در شرایطی که اغلب افراد برای بقا در بازار و رونق کسب و کار خود ناگزیرند صداقت را کنار بگذارند، کسانی که به درستکاری، امانتداری و صداقت همچنان پایبندند، با ضررهای زیادی رو به رو می شوند و دقیقاً اینجاست که باید تدبیری برای ساختارهای نامناسب اخلاقی و رفتاری در فضای کسب و کار در کشورمان بیندیشیم و کاسبان و فعالان اقتصادی را چه در حوزه بازار لوازم یدکی خودرو و چه در سایر بازارها به سوی کار صادقانه و البته تولید با کیفیت سوق دهیم.

 

رئیس اتحادیه مکانیک ها چه می گوید

آن متقلبی که به جای لنت ترمز سالم و اصل، لنت تقلبی به دست مشتری می دهد، نمی داند یا نمی خواهد بداند که با جان مشتری اش بازی می کند!

رئیس اتحادیه مکانیک های تهران می گوید: یکی از بزرگ ترین معضلات ما بحث قطعاتی است که به شکل تقلبی در بازار عرضه می شود و هیچ اقدام جدی برای مبارزه با آن صورت نمی گیرد و مشتری ها همیشه از این موضوع ناراضی و ناراحت هستند.

علیرضا نیک آیین بیان می کند: مکانیک ها مطمئن ترین افرادی هستند که می توانند به صاحب خودرو بگویند جنسی را که خریده تقلبی است یا اصلی؛ در واقع این جزو مسئولیت ها و وظایف اصلی آنها است و چنانچه مالک خودرویی پس از اتمام حجت مکانیک برای بستن قطعه تقلبی روی خودرو اصرار داشته باشد، اینجا دیگر مکانیک مقصر نیست، هرچند که در این حالت هم اتحادیه، مکانیک را بی تقصیر نمی داند.

 

عجب آشفته بازاری است!

پای دردل هر یک از فروشندگان قطعات و لوازم یدکی خودرو، تعمیرکاران و مصرف کنندگان هم که بنشینی، از این آشفتگی ها دل پری دارند.

مرتضی-م یک مکانیک است که در منطقه فرحزاد تهران مغازه دارد. او می گوید: قطعات تقلبی در بازار آنقدر حرفه ای بسته بندی می شود که  تشخیص آن برای ما هم دشوار است چه رسد به مشتری عادی! به ویژه اینکه مدتی طول می کشد تا تقلبی بودن قطعه معلوم شود، مثلاً تا سه ماه ممکن است قطعه روی خودرو کار کند و بعد از این مدت از کار بیفتد و روشن می شود که قطعه اصل نبوده است.

رضا یزدی یکی از فروشندگان قطعات یدکی خودرو می گوید: بسته بندی ها چنان ماهرانه است که حتی تشخیص آن برای من که فروشنده و به اصطلاح حرفه ای هستم کار بسیار سختی است.

صاحب یک خودروی پژو نیز می گوید: برای خرید قطعات یدکی مطمئن باید فروشنده آشنا داشته باشید. به این معنا که در صورت داشتن «آشنا و معرف» در بازار فروش قطعات لوازم یدکی است که مشتریان می توانند به کالاهای اصل دست پیدا کنند (البته این حالت هم نسبی است)، در غیر این صورت به احتمال قوی با خرید یکی از قطعات یدکی تقلبی راهی محل تعمیر خودرو می شوند!

 

بازار متقلب ها در کشورهای آسیایی سکه است

کشورهایی که از نظر اقتصادی توسعه یافته نامیده می شوند، به اندازه ای به تولیدکننده داخلی اهمیت می دهند که اولاً فعال اقتصادی نیازی به تقلب نمی بیند، ثانیاً سندیکاها و اتحادیه ها و اصناف چنان جایگاه محکمی دارند و به وظایف خود عمل می کنند که تقلب و غش در معامله را به پایین ترین حد ممکن می رسانند! افزون بر اینها؛ برخورد قاطع مراجع قضایی با متقلبان در کشورهای توسعه یافته از دیگر مسائلی است که بازار تقلب را در این کشورها از بین برده یا کساد کرده است.

اقتصادهایی که منشأ بیشترین کالاهای تقلّبی هستند (سال 2013)

نام کشور

درصد تولید کالاهای تقلبی

چین

63.2

هنگ کنگ

21.3

ترکیه

3.3

سنگاپور

1.9

تایلند

1.6

هند

1.2

مراکش

0.6

امارات متحده عربی

0.5

پاکستان

0.4

مصر

0.4

منبع:  Trade in Counterfeit and Pirated Goods: Mapping the Economic Impact

 

براساس برخی گزارش های آماری، کشورهای آسیایی و در صدر آنها چین از عمده ترین تولید کنندگان قطعات یدکی تقلبی خودرو در جهان هستند و جالب است که یکی از بازارهای مهم هدف کالاهای تقلبی این کشور ایران است. کالاهای چینی تقلبی بسیاری از بازارهای کشور را به تصرف خود درآورده و فضا را بر تولیدکنندگان

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

داخلی تنگ کرده اند و با وجود اینکه دولت برای جلوگیری از ورود کالای قاچاق تلاش می کند، اما آشفتگی در بازار لوازم یدکی خودرو همچنان پابرجا است. حجم بالای واردات قطعات چینی در خودروها که بی کیفیتی و خطرناک بودن آنها بارها به اثبات رسیده، خود گواه روشنی است از اینکه مافیای وارد کننده کالا چنان منفعتی از این تجارت غیرقانونی می برد که خطر تنبیه و مجازات های اقتصادی را به جان می خرد؛ هرچند که اقدام موثر و بازدارنده ای در این زمینه صورت نمی گیرد. گردش مالی در حوزه قاچاق کالا و قطعات تقلبی چنان بالا است که متقلبان و سودجویان برای مقابله با اقدامات دولت به هر کاری دست می زنند.

 

چین؛ دست متقلب ها را از پشت بست!

کشور چین که امروزه از آن به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان نام برده می شود، بزرگترین و مهم ترین کشور تولیدکننده کالاهای تقلبی در دنیا است. نگاهی به فهرست مهم ترین کشورهای سازنده کالاهای تقلبی نشان می دهد که آسیا و آفریقا بالاترین آمارها را در حوزه کالاهای تقلبی دارند.

 

کشورهایی که از تجارت کالاهای تقلّبی، بیشترین آسیب را دیده اند

نقض حقوق مالکیت معنوی، مهمترین آسیب به کشورهایی است که خود را ملزم و متعهد به رعایت این حقوق می دانند. در جدول زیر کشورهایی که از ناحیه نقض حقوق مالکیت معنوی و تجارت کالاهای تقلبی بیشترین آسیب را دیده اند فهرست شده است.

کشورهایی که حقوق مالکیت معنوی شان بیش از سایر کشورها نقض می شود (سال 2013)

نام کشور

درصد آسیب

ایالات متحده

20

ایتالیا

15

فرانسه

12

سوئیس

12

ژاپن

8

آلمان

8

انگلیس

4

لوکزامبورگ

3

فنلاند

2

اسپانیا

2

بلژیک

2

چین

1

منبع: Trade in Counterfeit and Pirated Goods: Mapping the Economic Impact

 

 

غلامرضا بخش زاده (رئیس اتحادیه فروشندگان قطعات یدکی تهران)؛ با فروش قطعه تقلبی، اعتبار خود را زیر سوال نبرید

تاکنون روش های زیادی برای تشخیص جنس تقلبی از جنس اصلی به کار گرفته شده؛ اما متاسفانه آنچنان که باید گره از کلاف سردرگم بازار قطعات تقلبی باز نکرده است. به همین دلیل از حدود چهار سال پیش برای رفع بخشی از مشکلات مربوط به عرضه قطعات و لوازم یدکی تقلبی در بازار برچسب اصالت "شناسا" اجرایی شده و کارشناسان خبره در حال برچسب زنی بر روی برخی از لوازم یدکی خودرو هستند تا مشتریان بتوانند با دیدن این برچسب (هولوگرام) از تقلبی بودن یا اصل بودن آن اطمینان حاصل کنند. با این وجود هنوز هم کالاهای تقلبی و بی کیفیت، معضل بزرگ بازار خودرو و لوازم یدکی است که چنان زبردستانه از نوع اصل داخلی یا خارجی کپی برداری می شوند که شناسایی آن برای مکانیک ها هم ناممکن است!

شرکت مبتکران توسعه و تجارت شناسا که با هدف کمک به خریداران قطعات یدکی خودرو برای دستیابی به قطعه اصلی و با کیفیت پا به میدان گذاشته است، انتظار دارد که همه دست اندرکاران بازار قطعات و لوازم یدکی خودرو به ویژه اعضای محترم اتحادیه با درک این واقعیت که "عرضه اجناس اصلی و غیرتقلبی بر میزان اعتبار و بهبود موقعیت کسب و کار آنها و در نتیجه افزایش فروش تاثیر مستقیم خواهد گذاشت"، به این حرکت مثبت و مقبول جامعه بپیوندند تا بتوانیم با توانایی و مراقبت های بالاتری به ساماندهی بازار و کاهش هر چه بیشتر اجناس تقلبی بپردازیم.

 

فقط هولوگرام کافی نیست

در کنار اقداماتی مانند نصب هولوگرام اصالت و تضمین کیفیت بر روی بسته بندی قطعات و لوازم یدکی راهکارهای دیگری نیز باید اجرایی شود تا بتوان با این معضل بزرگ مقابله کرد و آن را از میان برداشت، که به طور خلاصه به آنها اشاره می شود.

الف) تقویت واحدهای تولیدی: واحدهای تولیدکننده قطعات یدکی خودرو در هر حوزه ای نیازمند حمایت ویژه دولت هستند به خصوص واحدهایی که بدون برخورداری از تسهیلات بانکی و وام های کم بهره نمی توانند از عهده رقابت با واحدهای تولیدکننده بزرگ برآیند. هماهنگی نظام بانکی با تولیدکنندگان خودرو یکی دیگر از تمهیداتی است که می تواند به افزایش کیفیت قطعات یدکی خودرو و عدم نیاز به خرید کالاهای بی کیفیت کشورهایی نظیر چین، ترکیه و هند کمک کند.

به عبارت دیگر، تقویت تولیدکننده داخلی و جمع کردن بساط قطعات یدکی تقلبی از بازار، نیازمند همکاری و همیاری بخش خصوصی و دولتی است. در این زمینه هرچه شفافیت بیشتر باشد، تولیدکنندگان داخلی از کمند گرفتاری هایی نظیر قطعات یدکی تقلبی و جعلی خواهند رست و بدون تردید نقش تشکل های صنفی از جمله اتحادیه فروشندگان قطعات و لوازم یدکی خودرو در سالم سازی بازار و برگرداندن اعتماد و اطمینان به مشتریان بسیار پر رنگ و مهم است.

ب) خرید قطعه از کشور تولیدکننده خودرو: یکی از راهکارهای موثر برای مبارزه با کالاهای تقلبی و بی کیفیت در بازار قطعات یدکی خودرو که بیشتر کارشناسان بر آن تاکید می کنند، خرید لوازم یدکی از تولیدکنندگان اصلی داخلی و خارجی است که دارای استاندارهای لازم هستند؛ همچنین با بازبینی قراردادها و دقت بیشتر می توان تولیدکنندگان اصلی را که در این حوزه نام و نشانی دارند، موظف کرد با قیمت مناسب قطعات یدکی خودرو را در اختیار فروشندگان قرار دهند.

ج) فرهنگ سازی مصرف کالاهای اصل: یکی از مشکلات عمده در کشور ما کاهش روزافزون قدرت اقتصادی مردم است که به طور کلی آنها را به سمت مصرف کالاهای ارزان قیمت و طبیعتاً کم کیفیت سوق می دهد. قطعات و لوازم یدکی خودرو هم از این قاعده مستثنی نیست. به نظر می رسد راه حل این مشکل در درجه اول افزایش قدرت خرید مردم و در مرحله بعد ترویج و توسعه فرهنگ خرید و استفاده از کالاها یا برندهای معتبر و اصلی است. در برخی موارد دیده شده که مثلاً مکانیک خودرو نسبت به بی کیفیتی و نامرغوب بودن قطعه خریداری شده توسط صاحب خودرو هشدار داده است؛ اما او به دلیل ارزان بودن قطعه تاکید می کند که همان قطعه روی خودرو نصب شود که بعد از مدتی هم خسارت مالی به بار می آورد و هم در پاره ای از مواقع خسارت جانی!

البته راه های تشخیص برای صاحبان خودرو بسته نیست و آنها می توانند با در نظر گرفتن شرایطی، جنس تقلبی را تشخیص دهند. به عنوان نمونه غلط املایی در چاپ بسته بندی، استفاده از اصطلاحات اشتباه در چاپ، توجه به لیست کشورهای سازنده، عدم تقارن در اجزای قطعه و طرح و رنگ آن، عدم وجود کد شناسایی، تاریخ ساخت، بسته بندی نامعمول و نظایر اینها مشخص می کند که قطعه تقلبی است یا اصلی.

 

حسن ساده (عضو هیئت مدیره و سخنگوی شناسا): ساماندهی بازار آشفته قطعات یدکی دشوار است؛ اما ناممکن نیست

شرکت مبتکران توسعه و تجارت شناسا یکی از شرکت هایی است که با هدف حفظ و ارتقای جایگاه صنف یدکی فروشان و در نهایت سالم سازی بازار لوازم و قطعات یدکی تاسیس گردید. طرح موسوم به «شناسا» که به ابتکار موسسان این شرکت به جامعه معرفی شد، به مصرف کنندگان و خریداران کمک می کند که قطعه اصلی را از نوع تقلبی آن در بازار تشخیص دهند. این طرح خوشبختانه با استقبال مشتریان و تولیدکنندگان و فروشندگان رو به رو شده است.

توسعه طرح «شناسا» از نظر کمی و قرار گرفتن قطعات و لوازم بیشتر در فهرست کالاهای هولوگرام دار و همکاری مردم و مسئولان می تواند به کاهش عرضه قطعات تقلبی در بازار کمک کند.

البته از نقش و تاثیرگذاری تبلیغات و شناساندن هولوگرام شناسا به مصرف کنندگان نمی توان غافل شد و لازم است به طور همزمان اقدامات بیشتری برای معرفی این طرح و اثرات آن بر بهبود وضعیت بازار قطعات و لوازم یدکی خودرو صورت داد. دست اندرکاران شرکت مبتکران توسعه و تجارت شناسا که با هدفی واقعاً غیرانتفاعی وارد این میدان شده اند، انتظار دارند مسئولان دولت به خصوص دستگاه ها و سازمان های ذیربط از جمله وزارت صنعت، معدن و تجارت به آنها برای رفع مشکلات و موانع پیش روی این حرکت کمک کنند. بدون تردید اصلاح و ساماندهی روندهای مشکل آفرین از جمله عرضه قطعات و لوازم یدکی تقلبی و جعلی در بازار با دشواری زیادی همراه است که شرکت مبتکران توسعه و تجارت شناسا از نخستین روزی که پای در این میدان گذاشته با این مشکلات مواجه بوده و با آنها دست و پنجه نرم کرده است، اما هرگز از اراده و تصمیم خود عقب نکشیده که امیدواریم با کمک و مساعدت دولت محترم و مسئولان مربوطه بتوانیم این حرکت را با قدرت و شفافیت در آینده ادامه دهیم.

 

فیلتر هوا

باقیمانده چسب و فوم های کثیف نا مرتب نشلن می دهد که فیلتر هوای سمت راست نوع تقلبی مشابه فیلتر واقعی است؛ اما ابعاد آن دقیق نیست. قطعه تقلبی (سمت راست) کوتاه تر از قطعه اصلی (سمت چپ) است و به درستی و آسانی در محل قرار گرفتن جا نمی افتد.

لنت ترمز

استفاده از قطعات تقلبی وقتی قطعه به بخش های ایمنی خودرو مانند ترمز مربوط شود چندین برابر خطرناک تر از سایر قسمت های است.

بررسی دقیق نشان می دهد که لنت ترمز کپی شده و جعلی (سمت چپ) با کیفیت خیلی پایین تری نسبت به لنت اصلی ساخته شده است. در نتیجه به درستی در کالیپد (سیلندر) جا نمی افتد و احتمالاً زمان ترمز گیری طولانی تر می شود.

 انتهای پیام/

نظرات
* *
*
       

نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به مجله مه شکن میباشد.

طراحی و پیاده سازی توسط برآیند